آیا میتوان پلاک خودرو را نگه داشت؟ قوانین نگه داشتن پلاک خودرو
پلاک خودرو در سامانه پلیس راهور ناجا به نام مالک آن صادر میشود و تا زمانی که روی خودرو نصب و فعال باشد، در سیستم راهور هم به همان شخص تعلق دارد. اما اگر مالک قصد فروش خودرو را داشته باشد، چه میشود؟ آیا میتواند مالکیت پلاک را تا همیشه برای خود حفظ کند؟
در این مطلب، درباره نگه داشتن پلاک خودرو صحبت میکنیم؛ توضیح میدهیم که پلاک غیرفعال چیست، در چه شرایطی میتوان آن را نگه داشت و چگونه میتوان دوباره فعالش کرد.
منظور از پلاک غیر فعال چیست؟
پلاک غیرفعال به پلاکی گفته میشود که در حال حاضر روی هیچ خودرویی نصب نیست و در سامانه راهور بهعنوان پلاک فعال شناخته نمیشود. با این حساب اگر در سامانه استعلام پلاک ، وضعیت پلاک ما «غیرفعال» بود، یعنی ما در این لحظه مالک خودرویی با این پلاک نیستیم.
غیرفعال شدن پلاک فقط با مراجعه حضوری به مراکز تعویض پلاک و ثبت درخواست فک پلاک یا ابطال آن، توسط مالک قابل انجام است. معمولا هم در یکی از حالتهای زیر اتفاق میافتد:
در حال فروش یا انتقال مالکیت خودرو هستیم
هنگام فروش خودرو باید مراحل تعویض پلاک را هم بگذرانیم که در طی آن پلاک مالک قبلی فک شده و پلاک خریدار روی خودرو نصب میشود. پس از فک پلاک در مرکز تعویض پلاک و تا زمان نصب آن روی یک خودروی جدید، پلاک در سامانه راهور بهطور موقت غیرفعال میگردد.
در حال ثبتنام در قرعهکشی یا پیشفروش خودرو هستیم
برای شرکت در برخی طرحهای فروش خودروسازان، شرط اصلی این است که متقاضی پلاک فعال نداشته باشد. به همین دلیل برخی افراد قبل از ثبتنام با فک پلاک، وضعیت آن را غیرفعال میکنند.
درخواست ابطال پلاک خودرو ثبت شده است
در صورت اسقاط خودرو یا خروج دائمی آن از چرخه تردد هم پلاک غیرفعال شده و از سامانه شمارهگذاری حذف میشود.
نگه داشتن پلاک خودرو در چه شرایطی ممکن است؟
پس از فروش یا انتقال خودرو، شماره پلاک از روی خودرو فک میشود اما همچنان در سامانه راهور به نام مالک قبلی باقی میماند تا بتواند آن را روی خودروی جدید خود نصب کند. یعنی پلاک به خریدار منتقل نمیشود، حذف یا باطل هم نمیشود و مالکیت آن محفوظ میماند. فقط وضعیت آن تا زمان نصب مجدد در سیستم راهور به حالت غیرفعال تغییر میکند.
با این حال نگه داشتن پلاک خودرو تا همیشه ممکن نیست. مدت اعتبار پلاک فک شده محدود است و فقط تا یک سال به نام مالک حفظ میشود. مالک باید در این بازه زمانی برای دریافت پلاک قبلی خودرو و نصب آن روی خودروی جدید اقدام کند. در غیر این صورت، شماره پلاک آزاد شده و ممکن است به دیگر متقاضیان اختصاص داده شود.
نکته مهم: انتقال پلاک به شخص دلخواه یا فرد معرفیشده امکانپذیر نیست. یعنی مثل تخفیفات بیمه شخص ثالث نیست که بتوانیم آن را به اقوام درجه یک خود منتقل کنیم. طبق قوانین راهور پلاک خودرو شخصی و غیرقابلانتقال است، فقط به نام مالک صادر میشود و حتی با وکالتنامه رسمی هم قابل انتقال به دیگران نیست.
چگونه پلاک غیر فعال را فعال کنیم؟
اگر پلاکمان در وضعیت غیرفعال قرار دارد و قصد استفاده مجدد از آن را داریم، باید مراحل قانونی فعالسازی را طی کنیم. فعالسازی آن هم از طریق مراکز تعویض پلاک و طبق مراحل زیر قابل انجام است:
۱) دریافت نوبت اینترنتی
در قدم اول باید بهصورت اینترنتی از سایت nobatdehi.epolice.ir در نزدیکترین مرکز تعویض پلاک، نوبت بگیریم.
۲) مراجعه حضوری به مرکز تعویض پلاک
در زمان رزروشده به مرکز تعویض پلاک مراجعه میکنیم.
۳) ارائه مدارک لازم
درخواست خود را با ارائه این مدارک ثبت میکنیم:
- کارت ملی مالک؛
- سند مالکیت یا برگ سبز خودروی جدید؛
- بیمهنامه معتبر شخص ثالث؛
- برگه معاینه فنی خودروی جدید (در صورت مشمولبودن)؛
- و وکالتنامه رسمی (در صورتی که خود مالک امکان حضور در مرکز را نداشته باشد).
۴) نصب پلاک
درخواست ما برای دریافت پلاک قبلی خودرو و نصب آن روی خودروی جدید در سامانه راهور ثبت و مورد بررسی قرار میگیرد. پس از تأیید وارد فرایند نصب پلاک روی خودروی جدید میشویم. در این مرحله، پلاک در سامانه پلیس از وضعیت غیرفعال خارج شده و دوباره فعال میشود.
نحوه استعلام پلاک غیر فعال
اگر پس از انتقال خودرو و فک پلاک، وضعیت پلاک ما هنوز در سامانهها فعال نشان داده میشود، یعنی فرایند آن بهدرستی انجام نشده و لازم است موضوع بررسی شود. این مسئله در خریدهای وکالتی اهمیت دوچندان دارد، چون خریدار با همان پلاک تردد میکند و هر تخلف یا جرمی که انجام دهد، مسئولیت قانونی آن بر عهده مالک سابق خواهد بود. در صورت عدم همکاری خریدار، میتوان از طریق مراجع قانونی از او شکایت کرد.
برای استعلام وضعیت پلاک میتوان حضوری به دفاتر پلیس +۱۰ مراجعه کرد. اما از طریق سامانه سخا، اپلیکیشن پلیس من و برخی پلتفرمهای خودرویی مانند آیتول و اتو ابزار میتوان بهصورت آنلاین استعلام پلاک قبلی خودرو را گرفت. فقط هم به کد ملی، شماره تلفن همراه و شماره پلاک نیاز دارد.
با این حساب در لحظه میتوانیم وضعیت پلاک خود را چک کنیم و مطمئن شویم که فرایندهای فک و نصب آن بهدرستی انجام شده است. لازم به ذکر است همه این پلتفرمها، سایت خلافی ماشین هم محسوب میشوند و میتوان با آنها، خلافی خودرو را هم بهراحتی استعلام گرفت و پرداخت کرد.
جمعبندی
نگه داشتن پلاک خودرو و حفظ مالکیت آن تنها تا یک سال پس از فک پلاک امکانپذیر است. بعد از آن شماره پلاک آزاد میشود و به شخص دیگری اختصاص مییابد. برای جلوگیری از این اتفاق باید در این بازه زمانی مشخص برای نصب آن روی خودروی جدید خود اقدام کنیم.
در مورد پلاک غیرفعال توضیح داده شد. آیا غیرفعال بودن پلاک به معنای نداشتن هرگونه مسئولیت قانونی است؟
بله، زمانی که پلاک در سامانه بهعنوان غیرفعال ثبت شود و روی خودرویی نصب نباشد، مسئولیت تخلفات جاری متوجه مالک نخواهد بود. اما اگر فرایند فک پلاک کامل ثبت نشده باشد، مسئولیت همچنان متوجه مالک قبلی است.